قسمت پنجم: نقش اسید فولیک در کاهش فشار خون

بیماری فشار خون یک مشکل سلامت عمومی است، که منجر به مرگ و میر در سرتاسر جهان می شود. حدود 80 درصد از بار بیماری فشار خون مربوط به کشورهای با درآمد پایین و متوسط است. بروز بیماری فشار خون در دهه های اخیر در ایران افزایش یافته است و امروزه با شیوع بالایی از فشار خون در میان بزرگسالان ایرانی مواجه هستیم (30 درصد). عوامل مختلف ژنتیکی و محیطی در پاتوژنز بیماری فشار خون نقش دارند. این عوامل یا سبب آسیب به اندوتلیوم میشوند، و یا عملکرد آنرا تغییر می دهند. افزایش هموسیستئین (HCy) خون به عنوان یکی از ریسک فاکتورهای بیماریهای قلبی- عروقی (CVD) و همچنین فشار خون به حساب می آید.

مطالعات اپیدمیولوژیک نشان می دهند افزایش 5 میکرومول هموسیستئین پلاسما سبب افزایش فشار خون سیستولیک و دیاستولیک به میزان 0.5 – 0.7 میلی متر جیوه در مردان و 0.7 – 1.2 میلی متر جیوه در زنان می شود، که این افزایش فشار مستقل از عملکرد کلیه است. افزایش سطح HCy در ارتباط با اختلال عملکرد اندوتلیال و سفتی عروق است. هموسیستئین به عنوان عاملی برای ایجاد رادیکالهای آزاد اکسیژن از طریق مکانیسم های متعدد شناخته می شود و سبب ایجاد رادیکالهای آزاد بصورت خودبخود می شود. رادیکالهای اکسیژن سبب آسیب به اندوتلیال عروق می شوند. آنیون سوپراکسید و هیدروژن پراکسید سبب ایجاد انقباض در رگ می شوند.

هایپرهموسیستئینمیا سبب ایجاد پرفشاری خون از طریق آسیب به اندوتلیال عروق می شود. فرضیه ای که در خصوص افزایش سطح HCy پلاسما مطرح است، آسیب وارده به اندوتلیوم از طریق استرس اکسیداتیو است. در واقع ارتباط میان فولات، هموسیستئین و اختلال عملکرد اندوتلیوم در پاتولوژی بیماری فشار خون مؤثر است. سطح پلاسمایی فولیک اسید بطور معکوس با غلظت هموسیستئین پلاسما مرتبط است. اگرچه اثر سودمند فولیک اسید در عملکرد اندوتلیال عروق بطور کامل شناخته نشده است، اما مطالعات قبلی نشان می دهد، افزایش سطح هموسیستئین در افراد مبتلا به  CVD قابل ملاحظه است، و مکمل یاری با فولیک اسید میتواند در کاهش سطح هموسیستئین پلاسما و بهبود عملکرد اندوتلیال مؤثر باشد.

فاطمه یعقوبلو

قسمت چهارم: مطالعۀ قلب فرامینگهام

یکی از معروفترین، بزرگترین و البته موفق ترین مطالعات کوهورت انجام شده در جهان مطالعۀ قلب فرامینگهام است. مطالعۀ فرامینگهام که در سال 1947 میلادی در ماساچوست آمریکا آغاز شد با هدف شناسایی عوامل خطر بیماریهای قلبی- عروقی و همچنین راهکارهایی جهت پیشگیری و کنترل این بیماری در سرتاسر جهان آغاز شد. از آنجا که شیوع روزافزون بیماریهای مزمن و غیر واگیر و خصوصاً بیماریهای قلبی- عروقی در دهه‌های اخیر به مسألۀ اصلی تهدید کنندۀ سلامت عمومی در جهان تبدیل شده است، از این رو نتایج حاصل از این مطالعه نقش بسزایی در جهت شناسایی و کنترل عوامل خطر بیماریهای قلبی_عروقی داشته است.

شروع مطالعۀ فرامینگهام در ابتدا با فرضیاتی همراه بود. فرضیاتی نظیر اینکه فشار خون بالا، سطح بالای کلسترول توتال خون، مصرف الکل، اضافه وزن و چاقی و... از فاکتورهای خطر بیماریهای قلبی- عروقی به حساب می‌آیند. با گذشت بیش از پنجاه سال از شروع این مطالعه و نتایج حاصل از آن امروزه تعداد بیشماری از فرضیات مطرح شده در آن زمان به اثبات رسیده اند. یکی از پیامدهای این مطالعه ارزیابی خطر 10سالۀ بیماریهای قلبی- عروقی است. ارزیابی خطر 10 ساله در تنظیم دارو و رژیم های گام 1 و 2 در افراد هایپرلیپیدمیک مؤثر است.

ارزیابی خطر 10ساله به این معنی است که با داشتن اطلاعات بیوشیمیایی و بالینی افراد میتوان ابتلا به بیماریهای قلبی- عروقی را طی 10 سال آینده در فرد پیش بینی کرد. با مراجعه به این آدرس و طی کردن 8 مرحله میتوانید خطر 10 سالۀ بیماریهای قلبی- عروقی را در افراد محاسبه کنید (البته محاسبه خطر برای افراد 30-74 ساله امکان پذیر است). همچنین با مراجعه به این آدرس و سپس با کلیک بر روی گزینۀ Interactive Risk Score Calculator در انتهای صفحه میتوانید خطر بروز بیماری فشار خون را طی 1 سال، 2 سال و 4 سال آینده محاسبه کنید (امکان محاسبه برای افراد 20-80 ساله).

فاطمه یعقوبلو

قسمت سوم: فرضیۀ بارکر

شاید تا به حال این مطلب رو شنیده باشین که نوزادان با وزن کم هنگام تولد (LBW) در معرض خطر ابتلا به چاقی و بیماریهای قلبی- عروقی در سالهای بزرگسالی زندگی هستن! اما در خصوص اینکه این مطلب تا چه حد ثابت شده هست و اینکه چه کسی برای اولین بار اون رو بیان کرده خیلی حرفی به میون نیومده. شاید جالب باشه که بدونید حدوداً بیست سال پیش، در بریتانیا یک اپیدمیولوژیست به نام «دیوید بارکر» مسئول بررسی علت شیوع بالای بیماری قلبی- عروقی در یکی از شهرهای بریتانیا به نام «هرتفورد شایر» شد. بارکر با مطالعات گستردۀ خودش نشون داد که در بریتانیا نسبت بالای بیماریهای قلبی- عروقی در نقاطی دیده میشه که مرگ و میر شیرخواران در دهه‌های پیش در اونجا بالا بوده.

بارکر برای اولین بار این فرضیه رو پیشنهاد کرد که شاید بشه علت بیماریهای قلبی- عروقی رو در دوران کودکی افراد جستجو کرد؛ به همین خاطر تعدادی از افراد بزرگسال رو که به بیماری قلبی- عروقی مبتلا بودند انتخاب کرد و با مراجعه به پرونده بهداشتی اون افراد در دوران کودکی شون به نتیجه جالبی رسید! بارکر مشاهده کرد که اکثر افراد مبتلا به بیماری قلبی- عروقی، در دوران کودکی جزء نوزادان LBW بودن. نتیجه ای که بارکر بهش دست پیدا کرده بود برای اولین بار در سال 1995 در مجلۀBritish Medical Journal  با نام «فرضیۀ بارکر» مطرح شد؛ اینکه بیماریهای بزرگسالی افراد میتونن ریشه‌های جنینی داشته باشن. این فرضیه امروزه بطور وسیعی پذیرفته شده و در زمینه های مختلفی داره روش کار میشه. مجله Time در سال 2010 از این فرضیه و تحقیقات انجام شده در این زمینه با نام New Science نام برده.

متخصصان اپیدمیولوژی امروزه مشغول تحقیق در زمینه ریشه‌های جنینی بیماریهای مزمن هستن و سعی میکنن با مطالعه در این زمینه تا حد زیادی شیوع روزافزون بیماریهای مزمن رو کاهش بدن. اونها در بسیاری از مطالعات خودشون بیان کردن که سلامتی یک شخص فقط مربوط به زندگی فردی اون شخص نمیشه، بلکه تغذیه مادر در دوران بارداریش میتونه تا حد زیادی مسبب بیماری در سنین بزرگسالی فرزندش باشه. حتی در برخی موارد گفته شده که سلامت دختران جوان در سنین باروری، میتونه بر روی سلامت دو نسل بعد از خودشون اثر داشته باشه! بنظر می‌رسه برای کنترل خیلی از بیماریهای مزمن باید با دید وسیع‌تری به این بیماری‌ها نگاه کنیم و برای پیشگیری از بروز این بیماریها اقدامات لازم (که البته یکی از راههای مهم پیشگیری در این زمینه داشتن تغذیه سالمه) رو خیلی زودتر از این حرفا شروع کنیم.

فاطمه یعقوبلو

قسمت دوم: معرفی معروف‌ترین آزمون‌های زبان انگلیسی

مدتهاست پای دانشجوها واسۀ ادامۀ تحصیل به اون طرف آب باز شده و اهمیت دونستن یه زبان بین‌المللی برای همه روشن شده. از طرفی چند سالیه که تب تحصیلات تکمیلی در کشور بالا گرفته و هر ساله تعداد زیادی از دانشجوها به دلیل نداشتن نمرۀ زبان کافی، توی مصاحبۀ دکترا رد میشن. هر روز اسامی آزمون‌های جدیدی به گوش می‌رسه که همین طور در حال تکثیرن؛ هر کدوم به بهانه‌ای و برای یه کار جدید. الان حتی طوری شده که وزارت بهداشت و علوم خودمون هم دست به کار شده‌اند و آزمون زبان طراحی می‌کنن! توی این پست قراره واسۀ دانشجوهایی که برای ادامۀ تحصیل، عزم سفر به اون طرف آب رو دارن یا به دنبال ادامۀ تحصیل توی همین کشور خودمون هستن، ۵ تا مهم‌ترین آزمون‌های زبان ایران و جهان رو بطور مختصر معرفی کنیم تا قبل از دست به جیب شدن و پرداخت هزینۀ ثبت نام، ببینین اصلاً مدرک این آزمون به کارتون میاد یا نه.

1- تافل (TOEFL): با اینکه این روزا و با مد شدن آیلتس و GRE کمتر اسم تافل رو می‌شنویم، اما هنوز هم اگه قصد تحصیل در کشوری مثل آمریکا رو دارین، باید مدرک تافل بگیرین. در مجموع واسۀ بیش از 4000 کالج و دانشگاه در سراسر جهان، هنوز این مدرک معتبره. علاوه بر این، مهاجرهایی که شغل‌های حرفه‌ای دارن، برای ادامۀ فعالیت‌هاشون دائماً به یه رتبۀ تافل نیاز دارن. البته نمرۀ کسب شده در این آزمون فقط تا 2 سال اعتبار داره. تافل بچه معروف آزمون‌های زبانه و هنوز هم خیلی‌ها فکر می‌کنن کسی که تافل داره، زبانش عالیه؛ اما خیلی از دارندگان مدرک تافل معتقدن شما اگه مهارت‌های لازم واسۀ آزمون تافل رو داشته باشین، با انگلیسی متوسط هم می‌تونین نمرۀ خوبی بگیرین.

تافل به دو شکل کتبی (PBT) و اینترنتی (IBT) برگزار میشه که شکل اینترنتیش رایج‌تره. آزمون کتبی از سه بخش شنیداری (50 پرسش)، ساختار و نگارش (40 پرسش) و درک مطلب (50 پرسش) تشکیل شده که برای پاسخگویی به 140 پرسش اون، 115 دقیقه (1 ساعت و 45 دقیقه) وقت دارین. توی آزمون اینترنتی تافل یه بخش جدید به نام «بخش گفتاری» وجود داره ولی در عوض قسمت ساختار که در آزمون کتبی وجود داره، حذف شده. گرامر هم بطور غیر مستقیم در بخش‌های مختلف آزمون مورد سؤال قرار می‌گیره. ضمناً خلاصه برداری هم در بخش شنیداری مجازه. در بخش نگارش باید به تایپ انگلیسی مسلط باشین. تعداد سؤالات در هر 4 بخش تافل اینترنتی (شنیداری، درک مطلب، گفتاری و نگارش) 30 تا سؤاله که در مجموع 120 سؤال میشه. هزینۀ ثبت نام در این آزمون حدود ۷۰۰ هزار تومنه و برای این کار باید به سایت سازمان سنجش مراجعه کنین.

2- آیلتس (IELTS): مدرک آیلتس هم مثل مدرک تافله و تفاوتش در نوع دانشگاهیه که می‌خواین واسۀ تحصیل انتخاب کنین. بعضی از دانشگاه‌ها مدرک تافل رو قبول دارن و بعضی دیگه آیلتس رو. اما در کل آزمون آیلتس مخصوص دانشجوهاییه که می‌خوان در یه دانشگاه انگلیسی زبان ادامه تحصیل بدن. خیلی از دانشگاه‌های کانادا، انگلیس، استرالیا و نیوزلند مدرک آیلتس رو به رسمیت می‌شناسن. ضمناً مدرک عمومی آیلتس واسۀ مهاجران کشورهای کانادا، استرالیا و نیوزلند الزامیه. آزمون آیلتس در واقع یه تافل انگلیسیه که در مقابل تافل آمریکایی قرار داره و به دو شکل آکادمیک و عمومی برگزار میشه. در آزمون آیلتس هر 4 بخش مهارت اصلی زبان سنجیده میشن که فقط قسمت‌های شنیداری و گفتاری در هر دو شکل آزمون (آکادمیک و عمومی) یکسانه. پس موقع ثبت نام حواستون به نوع آزمون باشه.

زمان پاسخگویی به قسمت‌های درک مطلب و نگارش، هر کدوم 1 ساعت، قسمت شنیداری 30 دقیقه و قسمت گفتاری 11 تا 14 دقیقه هست. زمان کلی آزمون تقریباً 2 ساعت و 45 دقیقه برای مجموع 82 سؤاله. سؤالات آیلتس از خیلی آسون تا خیلی سخت طراحی میشن و نمرۀ آزمون از صفر (ناآشنای کامل به انگلیسی) تا 9 (کاملاً مسلط به انگلیسی) هست. نمرۀ مورد قبول هر دانشگاه متفاوته، اما بطور کلی نمرۀ 9 عالی، 7 خوب، 5 متوسط و 3 ضعیف محسوب میشه. آزمون آیلتس در ایران برگزار میشه، اما باید حواستون رو جمع کنین و سراغ مؤسسات غیرفانونی نرین. در حال حاضر فقط 3 مرکز «آموزش عصر دین و دانش»، «آیلتس تهران» و «دانشگاه آزاد اسلامی» مجوز بین‌المللی و تأییدیۀ سازمان سنجش کشور رو دارن و بقیۀ مؤسساتی که ادعای برگزاری آزمون رو دارن، غیرقانونی هستن. هزینۀ این آزمون حدود ۷۰۰ هزار تومنه.

3- تولیمو (TOLIMO): بالاخره الان در هر رشته‌ای که درس بخونین، باید تا حدی به زبان انگلیسی مخصوص رشته‌تون تسلط داشته باشین. دانشگاه‌های مختلف کشور هم برای شرکت در آزمون تخصصی هر رشته، یه مدرک معتبر زبان عمومی می‌خوان و تولیمو یکی از مدارکیه که قبول دارن. تولیمو آزمون زبان انگلیسی پیشرفتۀ سازمان سنجشه و میگن آزمون استانداردیه واسۀ تعیین سطح زبان انگلیسی دانشجوهایی که می‌خوان توی آزمون دکترا شرکت کنن. البته شما در هر سنی که باشین برای سنجش دانش انگلیسی‌تون می‌تونین در این آزمون شرکت کنین و حتماً لازم نیست تا دورۀ دکترا صبر کنین. منتها این آزمون فقط در ایران برگزار میشه و همین جا هم معتبره.

آزمون تولیمو شامل 140 سؤال چهار گزینه‌ای در بخش‌های نوشتار (1 سؤال)، ساختار (40 سؤال)، درک مطلب (50 سؤال) و گفتار (50 سؤال) هست. برای پاسخگویی به این سؤالات در مجموع 150 دقیقه وقت دارین. بخش نوشتار نمرۀ جداگانه داره و نمرۀ اون بین 1 تا 6 هست که در کنار نمرۀ کل در کارنامه درج میشه. ضمناً نمرۀ هر قسمت آزمون در مقیاس معمول محاسبه و 10 برابر میانگین این نمرات به عنوان نمرۀ کل منظور میشه. در بخش شنیداری باید خوب حواستون رو جمع کنین، چون فقط یه بار از بلندگوها پخش میشه. در این آزمون نمرۀ بالاتر از 600 عالی، بین 520 تا 599 خوب، بین 480 تا 519 متوسط و کمتر از 479 ضعیف محسوب میشه.

4- MCHE: آزمون ادارۀ بورس و امور دانشجویان خارج وزارت علومه که اخیراً نامش به MSRT تغییر پیدا کرده. وزارت علوم هر یه ماه یه بار برگزارش می‌کنه. به درد اونایی می‌خوره که می‌خوان در آزمون دکترای وزارت بهداشت شرکت کنن (مثل ما تغذیه‌ای‌ها) یا کسایی که می‌خوان نمرۀ مصاحبۀ دکتراشون بیشتر بشه. در این آزمون هم 4 مهارت شنیداری، درک مطلب، لغت و ساختار مورد آزمایش قرار می‌گیرن. نمرۀ قبولی در این آزمون 50 به بالاست که البته در مواردی بسته به دانشگاه مورد نظر متغیره و از 45 تا 75 تغییر می‌کنه. این مدرک هم مثل تولیمو فقط در ایران اعتبار داره. آزمون نمرۀ منفی نداره ولی نمی‌تونین بلافاصله بعد از یه آزمون در آزمون بعدی شرکت کنین، ولی در آزمون‌های بعدی چرا. هزینۀ شرکت در این آزمون حدود ۵۰ هزار تومنه و مدرکش فقط تا ۲ سال اعتبار داره.

5- MHLE: وزارت بهداشت برگزارش می‌کنه. سطح آزمون در حد تافله و باید حداقل نصف نمره رو از کل بگیرین تا قبول بشین. اگه حد نصاب نمرۀ این آزمون یا یکی دیگه از آزمون‌های مورد تأیید وزارت بهداشت رو نیارین، اصلاً سر جلسۀ آزمون دکترای وزارت بهداشت راهتون نمیدن! توی این آزمون به مهارت گفتاری شما کاری ندارن. این آزمون دارای بخش شنیداری (شامل یه مونولوگ و دوتا دیالوگ)، ساختار و نگارش (شامل سؤالات ساختاری و چند گزینه‌ای) هست. در بخش ساختاری دو دسته سؤال وجود داره که در یکی باید جاهای خالی رو پر کنین و در دیگری عبارات اشتباه رو پیدا و اصلاح کنین. در بخش درک مطلب ۳ تا متن پزشکی میدن که باید به سؤالاتی که ازش مطرح میشن، پاسخ بدین. از اونجایی که بیشتر متون از حوزۀ سلامت و پزشکی انتخاب میشن، داوطلب‌های این آزمون هم باید زبان انگلیسی‌شون خوب باشه و هم سطح اطلاعات عمومی پزشکی‌شون بالا. این آزمون هر سال چند بار برگزار میشه، مدرکش فقط تا ۲ سال اعتبار داره و هزینه‌اش ۳۱ هزار تومنه.

علی پزشکی

قسمت اول: شیوۀ نگارش نویسندگان و تقدیر و تشکر در مقالات علوم تغذیه

یکی از مشکلاتی که اکثر دانشجوهای تغذیه‌ای معمولاً در انتهای مقاله نویسی باهاش مواجه هستن، شیوۀ صحیح نگارش نویسندگان و تقدیر و تشکره. یکی از نکات مهم در هر پروژۀ تحقیقاتی تهیۀ لیستی از افراده که در طراحی و اجرای طرح همکاری داشته اند. در اینجا دوتا مشکل عمده برای همه پیش میاد: اول اینکه چه کسی توی لیست نویسندگان مقاله و چه کسی توی لیست تقدیر و تشکر قرار بگیره؟ دوم اینکه ترتیب نویسندگان چطوری تعیین میشه؟ این مسأله خصوصاً در مواقعی که تحقیق و نوشتن مقاله جهت ارتقاء محقق انجام میشه، بیشتر به یه مشکل بزرگ تبدیل میشه. با توجه به توضیحاتی که دادم، می تونیم اسامی که در ابتدای مقاله میاد رو به دو دستۀ نویسندگان واقعی و نویسندگان تعارفی (توصیه ای) تقسیم کنیم که در مورد هر کدومشون توضیح میدم.

نویسندۀ واقعی به نویسنده ای گفته میشه که در مراحل مختلف طرح اعم از طراحی، اجرا، آنالیز، نگارش مقاله و ارتباط با مجله جهت چاپ درگیر باشه. کاملاً واضحه که چنین نویسنده ای، جدا از اینکه نویسندۀ چندم مقاله باشه، در افتخار و همچنین مشکلات مقاله با نویسندۀ اصلی شریکه و همیشه مدافع مقاله هست و نواقص و اشکالات اون رو به بقیه نسبت نمیده! نویسندۀ تعارفی یا توصیه ای به نویسنده ای گفته میشه که با روش های نادرست در گروه نویسندگان مقاله قرار گرفته باشه. گاهی بعضی از اساتید و یا دانشجوهای ارشد و دکتری جهت رسیدن به هدفی، در ابتدای مقالۀ خودشون اسم همکاران دیگه شون که از محتویات مقاله کوچکترین اطلاعی ندارن رو میارن و وقتی که ازشون می پرسی که چرا این کار رو می کنن، استدلال میارن که همکاران و دوستام هم اسم من رو توی مقالات شون میارن و کارها بهتره به صورت گروهی انجام بشه!!!

گاهی اوقات از طرف دوستان یا اساتید، فردی به شما معرفی میشه که به هزار و یه دلیل مشکلاتی داره و نیازمند یه مقاله مثلاً جهت دفاع پایان نامه یا استخدام و... هست. گاهی بعضی مسئولان یا مدیران بالایی و حتی متأسفانه اعضاء بعضی شوراهای پژوهشی و داوری مجلات شرط پذیرفته شدن طرح یا مقالۀ شما رو اضافه کردن نام خودشون در گروه نویسندگان مقاله می دونن! البته باید یادآور بشم که اکثر نویسندگان مقالات واقعی هستن و اینایی رو که من میگم فقط قسمت کمی از نویسندگان رو تشکیل میدن. یادتون باشه که نویسندگان تعارفی یا توصیه ای فقط در افتخارات مقاله باهاتون شریک هستن و در زمان های فشار مثل انتقاد به مقاله و لزوم به پاسخگویی، همراه تون نیستن.

جهت تعیین اینکه چه کسانی و با چه ترتیبی در لیست نویسندگان قرار بگیرن، محققین صاحب نام پیشنهادات مختلفی داده اند که از همه ساده تر و کاربردی تر پیشنهاد مجمع سردبیران مجلات علوم پزشکی در ونکوور هست. این محققین معیارهای لازم جهت اینکه فردی در لیست نویسندگان قرار بگیره رو وجود 3 معیار زیر می دونن.

۱- در تنظیم دیدگاه کلی و طراحی دقیق، انجام آنالیز و تفسیر اطلاعات نقش اساسی داشته باشه.

۲- همکاری فعال در تهیۀ محتویات و یا تنظیم پیش نویس مقاله داشته باشه.

۳- در تصویب نهایی مقاله برای چاپ و ارتباط با دفتر مجله و ایجاد اصلاحات پیشنهاد شده شرکت داشته باشه.

برای اینکه فردی واجد شرایط نویسندگی باشه، باید هر سه تا معیار بالا رو داشته باشه. توصیۀ اکید من بهتون اینه که معیارهای ونکوور رو جهت تهیۀ لیست نویسندگان کاملاً رعایت کنین. این مسأله ممکنه در کوتاه مدت ظاهراً به ضررتون باشه ولی مطمئن باشین در درازمدت به تبیین وجه علمی شما خیلی کمک می کنه. در روش های مختلف منبع نویسی معمولاً به 3 تا 6 نویسنده به طور کامل اشاره میشه و بعدش از کلمۀ «et al» استفاده میشه. گرچه در برخی بانک های اطلاعاتی مثل Pubmed حتی تا نویسندۀ 25 رو هم به طور کامل اشاره می کنن! خلاصه اینکه سعی کنین سطح فعالیت هاتون رو در طرح تحقیقاتی طوری تنظیم کنین که حتماً بین سه نویسندۀ اول مقاله باشین.

سردبیران خیلی از مجلات جهت اطمینان از نقش اساسی نویسنده ها در انجام تحقیق، این حق رو دارن که جویای نقش نویسنده ها بشن و بنابراین از طرف خیلی از مجلات مثل Lancet ،BMJ ،JAMA و Pubmed فرمی در خصوص ترتیب اسامی، سمت علمی و نقش نویسنده ها در تحقیق برای شما فرستاده میشه. پس باید قبل از ارسال به دقت معیارهای ونکوور رو مطالعه و در تنظیم لیست نویسندگان صداقت و سلامت لازم رو رعایت کنین. همیشه شانس دسترسی به نویسندۀ مسئول رو در مقالات منتشر شدۀ خودتون رعایت کنین و آدرس پستی، ایمیل، فکس و تلفن خودتون رو در مقالۀ ارسالی به دفتر مجلۀ مورد نظرتون قید کنین. گرچه معمولاً در مقالۀ نهایی فقط ایمیل چاپ میشه.

یکی از قسمت هایی که معمولاً مورد توجه بعضی خواننده ها هست (به دلیل شناسایی همکاران تحقیق و احیاناً استفاده ازشون در پروژه های خود) قسمت تقدیر و تشکره. مجمع سردبیران مجلات علوم پزشکی در ونکوور شخصیت های حقیق و حقوقی زیر رو واجد شرایط یادآوری در تقدیر و تشکر می دونن.

۱- همکارانی که مشمول معیارهای نویسندگی که در بالا گفتم نمیشن اما لازمه که از فعالیت هاشون در تحقیق قدردانی بشه، مثل افرادی که فقط در یکی از موارد مانند آنالیز آماری، همکاری در جمع آوری داده ها یا ویرایش مقاله با نویسنده همکاری کرده اند.

۲- افراد یا مؤسساتی که هزینه های مالی یا مواد مورد نیاز طرح رو تأمین کرده اند. در این خصوص لازمه که به ماهیت همکاری هر کدوم به طور دقیق اشاره بشه.

۳- افرادی که یادآوری همکاری اونا به نوعی جالب باشه مثل استاد، همسر، پدر و مادر و...

به طور معمول محل مناسب تقدیر و تشکر در متن مقاله، در انتهای بحث و قبل از منابع هست. بازم یادآور میشم که جهت حفظ وجهۀ علمی خودتون نه نام کسی رو بی جهت در لیست مقالات خودتون جا بدین و نه اجازه بدین که نامتون زینت بخش مقالاتی باشه که از محتویات شون کاملاً مطلع نیستین و توانایی دفاع ازشون رو ندارین.

علی پزشکی