قسمت سوم: Hamptons Diet

رژیم همپتون یه رژیم کم کربوهیدرات و کم کالریه که می‌تونه به عنوان نقطۀ تلاقی رژیم آتکینز و رژیم مدیترانه‌ای مطرح باشه. این رژیم برای ایجاد کاهش وزن ملایم در افراد سالم طراحی شده. خالق رژیم همپتون یعنی دکتر فرد پسکاتور (Fred Pescatore) نایب رئیس سابق بخش درمانی مرکز آتکینز بوده و الان مدیر انجمن تحقیقی AHCC هست و در سال 2007 به عنوان رئیس جامعۀ متخصصین تغذیۀ بالینی آمریکا انتخاب شد. دکتر پسکاتور شخصاً رژیم همپتون رو به عنوان رژیم کم کربوهیدرات با گرایش مدیترانه‌ای معرفی می‌کنه. این رژیم بر مصرف چربی‌های تک غیراشباع (MUFA) و اسیدهای چرب امگا 3 که در ماهی‌ها و سبزیجات وجود دارن، تأکید داره. وب‌سایت دکتر پسکاتور رو که مرجع اصلی معرفی رژیم همپتون هست، می‌تونین در اینجا مشاهده کنین.

معرفی

رژیم همپتون یکی از جدیدترین رژیم‌های پرطرفداره. راهنمای اصلی این رژیم یعنی کتاب «رژیم همپتون: کاهش وزن ایمن و سریع با برنامۀ غذایی خوشمزه» در سال 2004 منتشر شد و کتاب آشپزی رسمیش در سال 2006 در دسترس عموم قرار گرفت. فرد پسکاتور خالق این رژیم، توی این کتاب میگه که علاقمندیش به تغذیه از تجربۀ دردناکش به عنوان یه نوجوان با اضافه وزن منشأ گرفته. پسکاتور در سال دوم کالج یه رژیم اشتباه 40 روزه گرفت و مصمم شد که دیگه هیچ‌وقت چنین راهی رو تکرار نکنه... تغییرات دکتر پسکاتور در رژیم آتکینز اونطور که خودش میگه 5 سال وقت برده تا چربی‌های مفید رژیمی از چربی‌های بد جدا بشن؛ کاری که دکتر آتکینز در برنامۀ رژیمیش انجام نداد. بطور اختصاصی پسکاتور از توصیۀ مقادیر زیاد چربی‌های اشباع در رژیم آتکینز فاصله گرفته و بر استفادۀ بیشتر از چربی‌های MUFA تأکید کرده. مقایسۀ رژیم همپتون رو با رژیم‌های آتکینز و ساحل جنوبی در اینجا ببینین. با وجودی که تعدادی از روغن‌های گیاهی حاوی اسیدهای چرب MUFA مثل روغن زیتون، روغن بادام زمینی، روغن بذر کتان و روغن کنجد در لیست روغن‌های خوراکی وجود دارن، ولی رژیم همپتون پایۀ رژیم خودش رو بر ترکیب به قول خودش اسرار آمیز روغن دانۀ «ماکادمیا» قرار داده که یه درخت همیشه سبز و بومی جنگل‌های بارانی و گرمسیر استرالیا هست.

دکتر فرد پسکاتور؛ خالق رژیم همپتون

رژیم همپتون از روغن دانۀ ماکادمیا نه فقط برای پخت و پز بلکه برای تمام مصارف خوراکی استفاده می‌کنه. پسکاتور ادعا می‌کنه که روغن دانۀ ماکادمیا حاوی بیشترین مقدار روغن MUFA در بین تمام گیاهان روی کرۀ زمینه. روغن دانۀ ماکادمیا حاوی ۸۴ درصد MUFA، حدود ۵/۳ درصد PUFA و ۵/۱۲ درصد SFA هست و کلسترول نداره. اخیراً پسکاتور این روغن رو در پایگاه اینترنتی خودش با نام روغن MacNut به فروش می‌رسونه. علاوه بر این ترکیب اسرار آمیز، رژیم همپتون به واسطۀ استفاده از لیست‌های غذایی تعریف شده بر مبنای مقدار وزنی که فرد تمایل به کاهش داره هم قابل تمایزه. مقدار کالری و اندازۀ واحدها مورد تأکید نیستن. از فرد تحت رژیم خواسته میشه برنامۀ غذایی رو بر مبنای واحدهایی که هر برنامه ارائه میده، به بخش‌هایی تقسیم کنه. برنامۀ پایۀ رژیم حدود 1000 تا 1200 کالری رو در روز فراهم می‌کنه.

مزایا

رژیم همپتون یه کاهش وزن تدریجی ایجاد می‌کنه و خوردن مجموعۀ متعادلی از غذاها رو تشویق می‌کنه. این رژیم به افراد اجازه میده کربوهیدرات‌های پیچیده (مثل غلات کامل و میوه‌های تازه) رو مصرف کنن، ولی اونا رو از مصرف غذاهای فرآیند شده منع می‌کنه و بین چربی‌های سالم و غیرسالم در رژیم تمایز قائل میشه. در این رابطه رژیم همپتون، غذاهای با منشأ پروتئین‌های لخم مثل مرغ و ماهی رو به منابع غنی از چربی‌های اشباع ترجیح میده. علاوه بر این، مصرف الکل و غذاهای ادویه‌دار مثل غذاهای مدیترانه‌ای در این رژیم مجازه. وعده‌های غذایی این رژیم برای افرادی که می‌خوان واسۀ خانواده غذا تهیه کنن و نمی‌خوان دو نوع غذا آماده کنن، می‌تونه خیلی کاربردی باشه. 8 دلیل برای پیروی از رژیم همپتون رو در اینجا مطالعه کنین.

معایب

با وجودی که رژیم همپتون یه رژیم بسیار کم کالری (VLCD) نیست، ولی به افرادی که نیاز به کاهش وزن بیش از 15 کیلو دارن، باردار هستن، زیر 18 سال سن دارن یا دچار اختلالات مزمنی مثل دیابت، بیماری‌های کلیوی و کبدی هستن توصیه میشه که قبل از شروع این رژیم حتماً با پزشک مشورت کنن. رژیم همپتون توسط متخصصین تغذیه بخاطر عدم تأمین فیبر کافی و ویتامین‌های E و C مورد انتقاد قرار گرفته. این رژیم یه رژیم پرچربه که در برخی برنامه‌های غذایی تا حدود 70 درصد انرژی رو از چربی تأمین می‌کنه! محتوای نسبتاً بالای چربی در برخی از برنامه‌های غذایی می‌تونه واسۀ بعضی از افزاد ناراحت کننده و مشکل‌ساز باشه. هرچند فقط چربی‌های اشباع و ترانس برای سلامتی قلب ایجاد خطر می‌کنن و چربی‌های MUFA و PUFA مثل اسیدهای چرب امگا 3 باعث بهبود سلامت قلب میشن.

روغن دانۀ ماکادمیا که با نام MacNut در وبسایت دکتر پسکاتور (اینجا) با قیمت 21 دلار به فروش می‌رسه

رژیم همپتون بر روی اقلام غذایی حاوی اسیدهای چرب اشباع تأکید نمی‌کنه و به همین دلیل غذاهایی مثل پنیر خامه‌ای، سوسیس و خامه فقط در مقدار کم توصیه میشن. تعدادی از رژیم گیرنده‌ها با این مسأله مشکل دارن. یه انتقاد دیگه که از طرف خیلی از افرادی که رژیم رو امتحان کرده‌اند، به این رژیم وارد شده اینه که اجزاء رژیم همپتون گرون هستن و به سختی پیدا میشن و بسیاری از اجزاء رژیم با ذائقۀ افراد عادی ناآشنا هستن. مثلاً روغن دانۀ ماکادمیا توصیه شده توسط این رژیم بیش از 10 دلار برای هر شیشۀ 250 میلی‌لیتر و بیش از 20 دلار برای شیشۀ 500 میلی‌لیتر قیمت داره! علاوه بر این در رژیم همپون بر مصرف غذاهای زیستی (ارگانیک) تأکید میشه که قیمت‌شون بسیار بیشتر از غذاهای غیرارگانیک هست. به همین دلیل نباید تعجب کنین که دکتر پسکاتور وب‌سایت رژیم همپتون رو به وجود آورده تا افراد بتونن محصولات رژیمی خودشون رو از فروشگاه سایت (اینجا) خریداری کنن. اشکال دیگۀ رژیم همپتون اینه که برنامه‌های رژیمی موجود نیاز به آماده سازی زیادی داره؛ تا حدی که یه روز قبل از خوردن غذا رو دربر می‌گیره! بقیۀ برنامه‌های غذایی هم برای پختن یا آماده سازی خیلی زمان‌بر هستن.

تحقیقات و پذیرش عمومی

رژیم همپتون در مجلات مد و تبلیغات بیشتر از مطالعات بالینی علمی مورد توجه قرار گرفته. تا به امروز هیچ نوع مطالعۀ بالینی، رژیم همپتون رو مورد بررسی قرار نداده. یه مقالۀ مختصر در خصوص رژیم همپتون که در مجلۀ «تماس» در سال 2004 منتشر شد، همراه با تصویر ستارگان سینمای هالیوود بود که می‌گفتن از رژیم همپتون استفاده می‌کنن. در وب‌سایت دکتر پسکاتور، این جمله به عنوان هدف و شعار رژیم انتخاب شده: «سبک زندگی همپتون: برخوردار، بخشنده و لاغر». رژیم همپتون با این اعتقاد به وجود اومده که میلیون‌ها نفر در سراسر جهان علاقه دارن که لاغر، ثروتمند و معروف باشن!

علی پزشکی

رژیم دوم: ornish diet

دکتر اورنیش، یک متخصص قلب و عروق است که شهرت او بیشتر به دلیل رژیم های مفید و همچنین موفقیتش در رفع گرفتگی های قلب بدون استفاده از عمل جراحی است. او کتاب های زیادی را تالیف کرده است و از تمام ﺁنها استقبال خوبی شده، به ویژه کتابی با نام " بیشتر غذا بخورید تا وزنتان کم تر شود " که با استقبال فوق العاده ای مواجه شده است.

دکتر اورنیش، همواره بر این عقیده بوده است که تغذیه ی بسیار کم چرب، بهترین راه برای کاهش وزن و همچنین حفظ سلامت قلب می‌باشد. او معتقد است که آسان ترین کار برای اینکه مقدار کالری وارده به بدن کمتر از مقدار کالری‌ای باشد که سوخته و از بدن خارج می‌شود، کاهش مصرف چربی است.

رژیم دکتر اورنیش که یک رژیم کاملاً شناخته شده در مجامع پزشکی است، تا حد زیادی بر گیاه خواری متکی است و در عین حال که او قبول دارد، فرد باید مصرف کربوهیدرات‌های فرآوری شده را تا حد زیادی کاهش دهد، بر مصرف میوه‌ها، انواع سبزی‌ها، غلات سبوس دار، لوبیا و محصولات حاوی سویا - تا هر میزانی که فرد در حال گرسنگی تمایل به خوردن آنها دارد- تأکید می کند. تقریباً هیچ نوع چربی اشباع شده ای در این رژیم وجود ندارد و در مقابل مصرف اسیدهای چرب حاوی امگا 3 را توصیه می‌کند. مصرف تعداد وعده های غذایی زیاد و کم حجم، به همراه ورزش منظم و مداوم  (به منظور فعال سازی مکانیسم های چربی سوز بدن) و همچنین استرس نداشتن از اصول مهم رژیم دکتر اورنیش است.

 دکتر اورنیش معتقد است اگر افراد چاق، نوع غذایشان را تغییر دهند، مجبور نیستند در مورد مقدار غذا و بزرگی و کوچکی هر وعده غذایی که می‌خورند نگران باشند، در عین حال افراد چاقی که دارای کلسترول بالایی هستند باید 10 % انرژیشان از چربی تامین شود، تا چربی های اضافی از بین روند، البته او این نکته را ذکر می کند که اگر نسبت اسید های چرب در ﺁزمایشات فرد بالا باشد، درصد چربی که برای بدن لازم است متغیر می شود. او 70 تا 75 %  از انرژی را برای کربوهیدرات و 15 تا 20 %  را برای پروتئین توصیه می کند.

دکتر اورنیش برای افراد با فشار خون بالا که تمایل دارند وزنشان کاهش پیدا کند توصیه می کند همزمان با شروع این رژیم، قرص هایی مانند : ویتامین  E، ویتامین C، فولیک اسید، ویتامین ‌‌‌B₁₂  که باعث کاهش فشار خون می شوند، مصرف کنند. 

فرشته وحیدیان

رژیم اول: Dukan diet  

این رژیم توسط یک پزشک فرانسوی به نام Pierre Dukan در سال 2000 به عنوان یک رژیم پر پروتئین ـ کم کالری  در 4 فاز مطرح شد و یکی از انواع رژیم هاییه که به جهت سرعتی که در کاهش وزن داره در مدت زمان کم تونسته طرفداران زیادی را در بیش از 100 کشور جهان به خصوص فرانسه برای خود دست و پا کنه.

این رژیم محدودیتی از لحاظ میزان مواد مصرفی و کالری دریافتی نداره و در کنارش پیش از هر چیز به مصرف مکمل های مولتی ویتامین ــ مینرال ، پیاده روی روزانه به مدت 20 دقیقه و مصرف مایعات( آب،چای ، قهوه بدون شکر ، نوشابه های رژیمی فاقد گاز و....)روزانه 1.5 تا حتی 3 لیتر اشاره میکنه. با این رژیم بدن به جای این که سوخت اصلی خود را از کربوهیدرات تامین کنه از چربی میگیره و با توجه به این که حالت کتوزیس هم در بدن ایجاد می شه، فرد کم تر احساس گرسنگی میکنه.

مراحل رژیم Dukan

فاز 1 : سخت ترین مرحله این رژیمه که بین 3 تا 10 روز ادامه داره و منجر به از دست دادن فوری از وزن بدن میشه. در این مرحله فرد باید هر روز فقط مواد غذایی پروتئینی شامل ماهی، مرغ، سویا، تخم مرغ، لبنیات بدون چربی و... را با 1.5 قاشق غذاخوری سبوس(فیبر) و 1.5 لیتر آب  مصرف کنه .دکتر Dukan بیان میکنه در این مرحله هر روز 1 پوند(0.45 کیلوگرم) وزن کم میشه و گرسنگی ابتدایی ایجاد شده بعد از 3 روز از بین میره. همچنین افراد را از بروز مشکلات احتمالی چون خستگی، خشکی دهان ، اختلال تنفس و یبوست آگاه میکنه.

فاز 2: راهی است برای رسیدن به وزن طبیعی که به صورت متناوب یک روز فقط غذای حاوی پروتئین مصرف میشه و روز دیگر غذای حاوی پروتئین همراه با سبزیجات غیر نشاسته ای و این حالت را یک روز در میان باید دنبال کرد (سبزیجاتی چون هویج، ذرت، نخود و سیب زمینی در این فاز جایگاهی نداره) و همان 1.5 قاشق غذاخوری فیبر را هم باید ادامه داد.فرد به ازای هر 1 پوندی که خواهان کاهش وزنه باید این مرحله را 3 روز دنبال کنه.

فاز 3: آسیب پذیرترین مرحله که بدن به شدت مستعد بازگرداندن وزن کم شده است. در این فاز امکان مصرف پروتئین و سبزیجات از هر نوع و قسمی حتی نشاسته ای همراه با یک میوه(با قند پایین)، 2 تکه نان تهیه شده از غلات کامل به صورت روزانه وجود داره و دیگه این که افراد می توانند هفتگی 1 تا 2 واحد از سایر موادغذایی حاوی نشاسته و 1 تا 2 واحد از غذاهای مفصل میل کنند. مدت زمان این مرحله به ازای هر 1 پوندی که در مراحل قبل کاهش یافته 5 روز است.

فاز 4: حفظ وزن دقیقا در این مرحله صورت میگیره و به فرد این اطمینان را میده که بتونه هرچه را که میپسنده بدون محدودیت مصرف کنه در صورتی که سه اصل را زیر پا نگذاره.

        1)پیاده روی روزانه 20 دقیقه و تا حد امکان استفاده از پله به جای آسانسور

        2)روزانه 3 قاشق غذاخوری فیبر

        3) یک روز از هفته به شکل ثابت دستور فاز 1 عمل بشه یعنی فقط مواد حاوی پروتئین همراه با همان 3 قاشق غذاخوری فیبر

معایب رژیم Dukan

به دلیل این که سازگاری با شیوه معمول زندگی نداره خیلی وقتا در دراز مدت قابل ادامه نیست و گاها این امکان وجود داره که فرد دو فاز ابتدایی را بیش از ضرورت ادامه بده که در این صورت منجر به کاهش شدید مواد مغذی و اختلالات وابسته میشه.

از طرف دیگر مصرف مکمل ها نمیتونه جایگزین مناسبی برای ویتامین ها و مواد مغذی تامین شده از  میوه یا چربی های سالم باشه.

رژیم های پر پروتئین- کم کالری در ابتدا شاید بتونه از بین رفتن توده ماهیچه ای را محدود کنه اما در صورت تداوم طولانی مدت امکان داره زمینه ی تحلیل ماهیچه واختلالات بسیاری چون نارسایی های کلیوی ، سنگ کلیه ، سنگ صفرا و یرقان را ایجاد کنه.ناگفته نمونه از دیگر اثرات احتمالی این رژیم سردرد مزمن، زودرنجی و خستگی شدید است.

افرادی که از این رژیم و انواع مشابه استفاده میکنند نسبت به افرادی که از رژیم های معمولی بهره می گیرند کلسیم بیشتری را از طریق ادرار دفع میکنند که این حالت باعث تشدید نارسایی های کلیوی، وقوع استئوپروز، بیخوابی و بیقراری میشه. معایبی که ذکر شده فقط مربوط به این رژیم نیست بلکه در رابطه با اکثر رژیم های پر پروتئین ـ کم کالری صادق است.

هاله هاشمی